Mukesh Ambani là một trong những doanh nhân quyền lực nhất thế giới, với tài sản ước tính lên đến 108 tỷ USD vào tháng 5 năm 2025, theo Forbes. Là chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Reliance Industries Limited (RIL), ông đã dẫn dắt tập đoàn này trở thành một trong những công ty lớn nhất Ấn Độ, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như dầu khí, viễn thông, bán lẻ và năng lượng tái tạo. Bài viết này sẽ khám phá hành trình của ông, từ những ngày đầu khởi nghiệp đến việc định hình tương lai công nghệ và năng lượng của Ấn Độ, đồng thời phân tích những chiến lược giúp ông đạt được thành công vang dội.
1. Hành Trình Từ Khởi Nghiệp Đến Tỷ Phú Hàng Đầu Châu Á
Mukesh Ambani sinh ngày 19 tháng 4 năm 1957 tại Aden, Yemen, trong một gia đình gốc Gujarat. Cha ông, Dhirubhai Ambani, là người sáng lập Reliance Industries, một công ty khởi đầu từ kinh doanh dệt may và dần mở rộng sang hóa dầu, dầu khí. Sau khi hoàn thành bằng cử nhân kỹ thuật hóa học tại Đại học Bombay và theo học MBA tại Đại học Stanford (nhưng không hoàn thành), Mukesh trở về Ấn Độ vào năm 1981 để hỗ trợ cha mình phát triển Reliance.
1.1. Những Bước Đi Đầu Tiên
Khi gia nhập Reliance, Mukesh đã thể hiện tầm nhìn xa trong việc đa dạng hóa hoạt động kinh doanh. Ông dẫn dắt quá trình tích hợp ngược từ dệt may sang sợi polyester, hóa dầu, và cuối cùng là thăm dò dầu khí. Một trong những thành tựu nổi bật của ông là xây dựng nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới tại Jamnagar, Gujarat, với công suất 660.000 thùng mỗi ngày vào năm 2010. Nhà máy này không chỉ là biểu tượng của sự đổi mới công nghiệp mà còn là nền tảng cho sự phát triển của Reliance.
1.2. Chia Tách Đế Chế Với Anh Trai
Sau khi cha ông qua đời vào năm 2002, Mukesh và em trai Anil Ambani xảy ra tranh chấp quyền kiểm soát Reliance. Năm 2006, mẹ của họ, bà Kokilaben Ambani, đã can thiệp và chia tách tập đoàn thành hai phần: Mukesh lãnh đạo Reliance Industries với các mảng dầu khí, hóa dầu, trong khi Anil kiểm soát viễn thông và dịch vụ tài chính. Đến năm 2010, hai anh em hủy bỏ thỏa thuận không cạnh tranh, cho phép Mukesh mở rộng sang lĩnh vực viễn thông với sự ra đời của Jio.
2. Jio: Cuộc Cách Mạng Viễn Thông Ấn Độ
Năm 2016, Mukesh Ambani ra mắt Jio, một mạng viễn thông 4G với chiến lược định giá đột phá: cung cấp dữ liệu tốc độ cao với giá rẻ chưa từng có. Chiến lược này đã thay đổi hoàn toàn ngành viễn thông Ấn Độ, khiến Reliance Jio nhanh chóng đạt được hơn 450 triệu thuê bao vào năm 2023 và trở thành một trong những nhà cung cấp dịch vụ viễn thông lớn nhất thế giới.
2.1. Chiến Lược Định Giá Táo Bạo
Jio đã sử dụng chiến lược "miễn phí" ban đầu để thu hút người dùng, cung cấp dịch vụ gọi điện và dữ liệu miễn phí trong sáu tháng đầu. Điều này buộc các đối thủ như Bharti Airtel và Vodafone phải giảm giá, dẫn đến sự hợp nhất trong ngành viễn thông Ấn Độ. Kết quả là Jio không chỉ thống trị thị trường mà còn thúc đẩy sự phổ biến của internet di động tại quốc gia này.
2.2. Tầm Nhìn 5G và 6G
Vào năm 2023, Jio đã có hơn 50 triệu thuê bao 5G và Ambani tuyên bố rằng công ty sẽ tiên phong trong việc phát triển công nghệ 6G. Ông nhấn mạnh: “Bất cứ thứ gì có thể số hóa đều sẽ được số hóa. Ấn Độ không thể bị bỏ lại phía sau.” Tầm nhìn này không chỉ dừng ở viễn thông mà còn mở rộng sang trí tuệ nhân tạo (AI) và các dịch vụ số khác.
- Đổi mới hạ tầng: Jio đã xây dựng mạng lưới cáp quang rộng khắp, đảm bảo kết nối tốc độ cao ở cả khu vực đô thị và nông thôn.
- Ứng dụng AI: Ambani cam kết đưa AI đến mọi người dân Ấn Độ với chi phí hợp lý, thông qua chiến lược “AI cho mọi người”.
- Hợp tác quốc tế: Jio đã ký kết với các công ty như SpaceX để triển khai dịch vụ internet vệ tinh Starlink tại Ấn Độ.
3. Đầu Tư Vào Năng Lượng Xanh và Bán Lẻ
Bên cạnh viễn thông, Mukesh Ambani đã định hướng Reliance Industries trở thành một trong những công ty dẫn đầu về năng lượng tái tạo và bán lẻ. Ông cam kết đầu tư 80 tỷ USD trong vòng 10-15 năm để phát triển các dự án năng lượng xanh, bao gồm sản xuất pin mặt trời, hydro xanh và khí sinh học nén.
3.1. Năng Lượng Xanh
Reliance Industries đang xây dựng một khu phức hợp năng lượng mới bên cạnh nhà máy lọc dầu Jamnagar, với mục tiêu sản xuất 4 triệu tấn khí sinh học nén và 1,1 triệu tấn phân bón hữu cơ mỗi năm. Các dự án này không chỉ giúp giảm lượng khí thải carbon mà còn tạo việc làm và thúc đẩy sự bền vững tại Ấn Độ.
3.2. Bán Lẻ và Truyền Thông
Reliance Retail, dưới sự lãnh đạo của con gái ông, Isha Ambani, đã trở thành nhà bán lẻ lớn nhất Ấn Độ với 249 triệu khách hàng vào năm 2023. Ngoài ra, Mukesh Ambani đã dẫn dắt thương vụ hợp nhất trị giá 8,5 tỷ USD giữa Viacom18 và Star India Pvt Ltd, tạo ra một trong những công ty truyền thông hàng đầu Ấn Độ, phục vụ hơn 750 triệu khán giả.
Mukesh Ambani đầu tư mạnh vào chiến lược năng lượng xanh.
4. Tầm Ảnh Hưởng Văn Hóa và Xã Hội
Ngoài kinh doanh, Mukesh Ambani còn nổi bật với các hoạt động từ thiện và ảnh hưởng văn hóa. Ông và gia đình thường xuyên tham gia các sự kiện tôn giáo và văn hóa lớn tại Ấn Độ, như Maha Kumbh Mela. Gần đây, ông đã quyên góp 151 tỷ INR cho Viện Công nghệ Hóa học (ICT) Mumbai để vinh danh người thầy của mình, Giáo sư MM Sharma.
4.1. Antilia: Biểu Tượng Của Sự Giàu Có
Căn biệt thự Antilia của gia đình Ambani tại Mumbai, trị giá khoảng 2 tỷ USD, là một trong những ngôi nhà đắt nhất thế giới. Với 27 tầng, bao gồm rạp chiếu phim, phòng khiêu vũ, vườn treo và bãi đỗ trực thăng, Antilia không chỉ là nơi ở mà còn là biểu tượng của sự thành công và giàu có.
4.2. Đám Cưới Hoành Tráng Của Con Trai
Đám cưới của con trai út Anant Ambani vào tháng 7 năm 2024 đã thu hút sự chú ý toàn cầu. Với chi phí ước tính từ 300 đến 600 triệu USD, sự kiện này có sự tham gia của các nhân vật nổi tiếng như Bill Gates và Mark Zuckerberg, được ví như “đám cưới hoàng gia” của Ấn Độ. Tuy nhiên, nó cũng gây tranh cãi về sự chênh lệch giàu nghèo tại quốc gia này.
- Đóng góp từ thiện: Ambani đã tài trợ hàng triệu USD cho giáo dục, y tế và phát triển cộng đồng.
- Tầm ảnh hưởng văn hóa: Ông ủng hộ nghệ thuật Ấn Độ thông qua Trung tâm Văn hóa Nita Mukesh Ambani (NMACC).
- Hỗ trợ quốc gia: Ambani cam kết hỗ trợ các sáng kiến bảo vệ đoàn kết và an ninh quốc gia Ấn Độ.
5. Tầm Nhìn Tương Lai
Mukesh Ambani không ngừng mở rộng tầm ảnh hưởng của mình. Gần đây, ông cam kết đầu tư 75.000 crore INR vào các bang Đông Bắc Ấn Độ để phát triển kết nối số, năng lượng sạch và phát triển con người. Ông cũng nhấn mạnh tiềm năng của Assam, dự đoán bang này sẽ trở thành “thiên đường công nghệ” với thế hệ trẻ tài năng.
Với chiến lược tập trung vào AI, năng lượng xanh và truyền thông, Mukesh Ambani đang định hình không chỉ tương lai của Reliance mà còn của cả Ấn Độ. Ông từng nói: “Reliance không chỉ là một công ty, mà là một hệ sinh thái phục vụ lợi ích quốc gia.”
Kết luận: Mukesh Ambani là biểu tượng của sự đổi mới và tham vọng, từ việc xây dựng nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới đến việc cách mạng hóa viễn thông với Jio. Dù đối mặt với những tranh cãi về quyền lực và sự giàu có, ông vẫn tiếp tục định hình tương lai công nghệ và năng lượng của Ấn Độ, đồng thời để lại dấu ấn sâu sắc trên trường quốc tế.